فاصله​ها

مبهوت و گیج، نفهميدم چرا فکر کردی در مورد وقايع اخير غزه، می​توانم نظر ديگری داشته باشم؟ نفهميدم که تو هم مثل خيلی​های ديگر فکر می​کني، هرکسی در آمريکا زندگی کند معنی​اش اين است که اسير و وامدار شيطان بزرگ شده. اولش واقعا نفهميدم که چرا به همسرت گفتی: "نازخاتون مثل ما فکر نمی کنه؟" از تو انتظار نداشتم. از تويی که بايد بيشتر از کسان ديگر مرا بشناسی. تویی که می​دانی من حتا طاقت ديدن صحنه​های خشونت​آميز در فيلم ها را هم ندارم و چشمانم را بر روی صحنه​های خشن می​بندم و نفسم بند می​آيد. چرا فکر کردي، نسبت به کشته شدن بچه​های مظلوم و زنان بی​پناه غزه بايد بی​تفاوت باشم؟ چرا فکر کردی بايد حمله​ی اسراييل و بازی موشک بارانی که دو طرف راه انداخته اند را تاييد کنم؟ بازی کثيفی که تنها قربانيانش مردم بی​دفاع دوطرف هستند. بازی کثیفی که تنها نامش "جنایت" است برادر. جنایت در حق انسانیت.

روزهای پايانی

روزهای پايانی کلاس و درس هميشه لذت​بخش است. چشم​انداز ده روز استراحت، ورزش، فيلم ، کتاب​خواندن و البته صبح زود بيدار نشدن فوق العاده است. اين روزها خوشحالی ام دو چندان شده به يک دليل مهم: خواندن پاراگرافی که شاگردان فرانسه ی دو برای امتحان پايان ترم نوشته بودند. احساس می​کنم تمام تلاش های اين يک سال و اندی بيهوده نبوده وقتی ناتالی با زيبايی و بدون غلط خانواده​ش را توصيف می​کند. اصطلاحاتی که خودم تصميم گرفتم وارد برنامه ی درسی کنم را با ظرافت توصيف ناپزير و به جا در نوشته اش به کار برده است. پاراگراف کورين ضربان قلبم را تشديد می​کند. خوزه شاگرد شيطان و بازيگوشم که می گويد عاشق کلاس فرانسه است، با نوشته اش به حيرتم می اندازد. نوشته​ی ماکس که ماکسيميليانو صدايش می زنم گاهی، باورنکردنی زيبا و طولانی ست. فرناندو بعد از دو ماه غيبت، عالی می​نويسد و عالی فرانسه را می​فهمد. جنيفر خسته​گی را از روحم دور می​کند با توصيفش. لوييس، اريک و روبرتو خنده به لبانم می آورند و شادی به قلبم. من اين روزها احساس می کنم پاداش تلاشم را گرفته​ام. ستارگان کلاسم روز به روز بر تعدادشان افزوده می شود. بايد به تک تکشان بگويم چقدر برايم مهم هستند. ديروز به ماکس گفتم. گفتم که به او افتخار می کنم و نوشته اش فوق العاده بود. تعطيلات که بگذرد، اسم ستاره های کلاسم را بر در و دیوار خواهم نوشت...

پی نوشت. شاگردانم عاشق پرسپولیس مرجان ساتراپی شده اند. بعد از تعطیلات دنباله اش را می بینیم. نمی فهمند(درک نمی کنند) و نباید هم بفهمند که چرا آن پاسدار انقلاب به مادر مرجان پرخاش می​کند که روسری اش را درست کند. عصبانی می شوند، می​خندند، به هیجان می آیند، و گاهی فحش می دهند یواشکی. و من در کلاس تاریک گاهی همراهشان می​خندم و گاهی چشمانم تر می​شود، بغض می کنم از یادآوری روزهای جنگ، خاموشی، بمباران، و موشکباران. قرار است عکس با روسری خودم را نشانشان دهم...

به فروغ!

به فروغ که ۸ ساله بود وقتی شاگردم شد.
به فروغ که ۱۶ ساله است.
به فروغ که برایم نامه نوشته است.
به فروغ که از پابلو نرودا برایم شعری نوشته است به انگلیسی.
به فروغ که فروغ می​خواند و شاملو و اخوان.
به فروغ که نامه اش مرا خنداند و گریاند.
به فروغ که ​نامه​اش سرشار از غرورم کرد به کاری که می​کنم.
به فروغ که همیشه شاگرد کوچولوی خودم خواهد ماند حتا اگر عکسش دختر نوجوان زیبایی را پیش چشمانم می​گذارد.
به فروغ که بی​نهایت به او افتخار می​کنم.

به آرامی آغاز به مردن مي‌كنی
اگر سفر نكنی،
اگر كتابی نخوانی،
اگر به اصوات زندگی گوش ندهی،
اگر از خودت قدردانی نكنی.
به آرامی آغاز به مردن مي‌كنی
زماني كه خودباوري را در خودت بكشی،
وقتي نگذاري ديگران به تو كمك كنند.
به آرامي آغاز به مردن مي‌كنی
اگر برده‏ی عادات خود شوی،
اگر هميشه از يك راه تكراری بروی …
اگر روزمرّگی را تغيير ندهی
اگر رنگ‏های متفاوت به تن نكنی،
يا اگر با افراد ناشناس صحبت نكنی.
تو به آرامی آغاز به مردن مي‏كنی
اگر از شور و حرارت،
از احساسات سركش،
و از چيزهايی كه چشمانت را به درخشش وامی‌دارند،
و ضربان قلبت را تندتر مي‌كنند،دوری كنی . .. .
تو به آرامی آغاز به مردن مي‌كنی
اگر هنگامی كه با شغلت،
‌ يا عشقت شاد نيستی،
آن را عوض نكنی،
اگر برای مطمئن در نامطمئن خطر نكنی،
اگر ورای روياها نروی،
اگر به خودت اجازه ندهی كه حداقل يك بار در تمام زندگي‏ات ورای مصلحت‌انديشی بروی . .. .
امروز زندگی را آغاز كن!
امروز مخاطره كن!
امروز كاری كن!
نگذار كه به آرامی بميری!
شادی را فراموش نكن!

پابلو نرودا/ ترجمه ی احمد شاملو

بالاخره فاطمه هم اعدام شد...

امروز چهارشنبه ۲۶ نوامبر ۲۰۰۸ / ۶ آذر ماه ۱۳۸۷ فاطمه خانم حقیقت​پژوه در تهران اعدام شد.

اين چند روزه دعا کردم تا اتفاقی بيافتد، دلی به رحم آيد و يا حتا معجزه ای شود. امروز روزم با خبر اعدام فاطمه حقيقيت​پژوه شروع شد. در آرشيو وبلاگ قبلی​ام پستی را که برای او نوشته بودم پیدا کردم. چهارسال پیش. فاطمه امروز ۳۷ ساله بود. اعدام شد و دخترانش به چشمان غمگین مادر جوانشان که اسیر قابی بر روی طاقچه شده، نگاه خواهند کرد. فرشته​ی عدالت بر روی دیوار دادگستری تهران امروز خوشحال​تر از همیشه است. خوشحال است که چشمانش بسته است...

آندريا

امروز که وارد کلاسم شد، ديگر آن دخترک باردار پانزده ساله نبود. ۱۶ ساله بود. مادر. زن.

به طرفم که آمد، تنبلی کردم یا شوکه شده بودم، نمی دانم. فقط از جايم بلند نشدم. اما به رويش لبخند زدم. دولا شد و بغلم کرد. بغلش کردم و مهمانش کردم به همان بوسه های مدل فرانسوی که فقط صدا دارد. تلفن همراهش را درآورد و عکس و فیلم دخترک پنج ماهه​اش را نشانم داد. هيجان زده شد از تعريف​های من. گفت که مادربزرگ دخترکش يعنی مادر پدر ۱۷ ساله، از آنابلا نگهداری می​کند.

اين پا و آن پا شد و بی​مقدمه گفت که که می​خواهد به کالج برود و مادربزرگ دخترک نعمت است. نگاهش کردم. به چشمانش که ديگر از آن دخترک پانزده ساله​ی پارسال نبود. نگران، حیران و مضطرب.

و من تنها توانستم باز نصيحتش کنم: "خواهش می​کنم مواظب باش آندريا!" جوابش فقط لبخند بود و تکان سر. رفت اما قول داد باز هم به ديدنم بيايد. گفتم در کلاسم هميشه بر رويش باز است.

به پشت سرش نگاه می​کردم. دختربچه​ی ۱۶ ساله ای را دیدم که از درکلاسم آرام و بی​صدا بيرون می​رفت...

ديشب چهارم نوامبر ساعت ۸ شب

ديشب ما هم فرياد زديم. بالا و پايين پريديم. خنديديم. گاهی هم گريه کرديم. دوستان و حتا کسانی را که نمی​شناختيم بغل کرديم. رقصيديم. به کسانی که می شناختيم و نمی​شناختيم تبريک گفتيم. در خيابان شهر قشنگمان تا خانه قدم زديم. به ديگر عابران لبخند زديم و به تبريک گفتن​هايشان جواب گفتيم. به چشمانشان نگاه کرديم و لبخندشان را بی​پاسخ نگذاشتيم.

حس زيبايی بود ديشب و ابتکار قشنگی بود از طرف کمپين اوباما در شهر ما و دعوت از همه به صرف جيغ، فرياد، رقص،بغل، تقسيم شادي و لبخند و اميد.

خوشحالم چون امروز به شاگردانم يادآوری کردم که اگر بخواهيم، هرچيزی شدنی ست به خصوص به تونی و ساموئل که باور داشتند همه​ی "سفيدها" نژادپرست هستند و امکان ندارد به يک رنگين پوست رای دهند.

ديشب عجيب خاطرات دوم خرداد ۱۳۷۶ برايم زنده شد...

پی​نوشت. متاسفم که Prop No. 8 در کاليفرنيا رای منفی نياورد (رای منفی یعنی باور داشتن به برابری حقوق انسان ها). امروز از بچه​های کلاس فرانسه​ی دو نظرخواهی کردم که به "نه" رای می دهند يا "بله"؟ ۱۶ نفر به "نه" رای داند و گفتند ما حق دخالت در زندگی و تصميم گيری افراد نداریم. و ۵ نفر با شوخی و مسخره کردن هموسکسوال​ها به "بله"رای دادند. من هم گفتم خوشحالم معلم کلاسی هستم که ۱۶ نفرش به Equality for all باور دارند...

پی نوشت ۲. در بخش فرانسوی سایتم قسمتی از " رویایی دارم" مارتین لوتر کینگ رو که دوستی از فرانسه برام فرستاده، گذاشتم. اگر دوست داشتید یه نگاهی بندازید. زیباست.

آيا فريادرسی هست؟

مگر ميشود قلبی تپنده از جنس گوشت و خون در سينه داشته باشیم و از خواندن این نامه​ی سرگشاده منقلب نشويم؟ اين نامه خطاب به "مردم آگاه ايرن، بويژه فعالان حقوق بشر" نوشته شده. خودتان بخوانيد.

کانون زنان ایرانی: خانواده دکتر زهرا بنی یعقوب پس از گذشت یکسال از مرگ مشکوک فرزندشان در بازداشتگاه امر به معروف و نهی از منکر همدان با نوشتن نامه‌ای ‌خطاب به مردم ایران بویژه فعالان حقوق بشر، روند پیگیری‌های خود را شرح داده‌اند و دست یاری به سوی آنها دراز کرده‌اند.خانواده دکتر زهرا در نامه خود نوشته‌اند: «متاسفانه تاکنون پرونده مرگ فرزندمان به نقطه روشنی نرسیده است و متهمان همچنان آزاد هستند و مجازاتی برای آنها در نظر گرفته نشده است و هیچ کس پاسخ مشخصی به ما نمی‌دهد.»

متن کامل این نامه که از سوی خانواده زهرا بنی یعقوب در اختیار کانون زنان ایرانی گذاشته شده است، به این شرح است: